Morze Bałtyckie jest unikalnym i wrażliwym morzem śródlądowym o ograniczonej bioróżnorodności. Emisje różnych zanieczyszczeń negatywnie wpływały na stan jego czystości przez długi czas. Wiele działań jest podejmowanych w zlewniach Morza Bałtyckiego w celu poprawy jakości jego wód, ale jednocześnie brakuje wystarczających środków, aby poprawić jakość wody i stan biologiczny samego Morza Bałtyckiego. W obliczu braku zrównoważonego rybołówstwa sytuacja śledzia jest dziś krytyczna, ponieważ wielkość zasobów jest daleka od poziomów szczytowych sprzed 30-50 lat (1, 2). Od 2019 roku połowy dorsza we wschodnim Bałtyku zostały zawieszone, a w 2022 roku zasoby dorsza zachodniego Bałtyku również się załamały, mimo wielokrotnych ostrzeżeń i zaleceń ekspertów dotyczących ograniczenia połowów dorsza na czas (3). Teraz podobna sytuacja dotyczy śledzia. W 2021 roku wprowadzono zakaz połowów komercyjnych w zachodnim Bałtyku, który obowiązuje do dziś. Istnieją pewne okresy w ciągu roku, kiedy połowy śledzia są zawieszone również w pozostałej części Bałtyku (4). Jednak to nie wystarcza, aby zabezpieczyć zasoby śledzia na przyszłość.

Śledź jest ważnym elementem szwedzkiej kuchni narodowej i bardzo ważnym składnikiem ekosystemu Morza Bałtyckiego. Liczba gatunków niżej w sieci pokarmowej jest utrzymywana na rozsądnym poziomie, a śledź jest również najważniejszym pożywieniem dla dorsza, łososia, morświnów, wielu ptaków morskich i fok. Dlatego szczególnie ważne jest, pojawianie się  ostrzeżeń o niebezpieczenie niskim poziomie zasobow śledzia w Morzu Botnickim i Środkowym Bałtyku. Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) wskazała, że zmniejszenie kwot połowowych śledzia w Bałtyku jest konieczne, aby spełnić plan zarządzania. Na 2024 rok ICES oceniła, że potrzebne jest wstrzymanie połowów śledzia, aby spełnić wymagania planu zarządzania dla Bałtyku poza Zatoką Ryską, ponieważ istnieje wyraźne ryzyko, że zasoby mogą się załamać. Komisja Europejska również przedstawiła tę propozycję ministrom ds. rolnictwa i rybołówstwa UE. Jednak zdecydowali się kontynuować połowy z kwotą nieco ponad 95 000 ton śledzia (7), co stanowi wzrost o 108% w Środkowym Bałtyku na 2025 rok, mimo ostrzeżeń ICES dotyczących ryzyka przełowienia genetycznie różnych podzasobów (8). W maju 2025 roku ICES ponownie doradziła zwiększenie kwot w Środkowym Bałtyku na 2026 rok (9, 10), jednak z zastrzeżeniem, że kwoty powinny zostać zmniejszone, aby uniknąć ryzyka załamania zasobów na podstawie zasady ostrożności zawartej w przepisach planu zarządzania UE (11, 12).

Należy radykalnie zmniejszyć kwoty połowów. W Bałtyku wciąż są śledzie, ale stają się one mniejsze, a obliczenia dokonywane w celu oszacowania zasobów opierają się na danych o bardzo dużej niepewności (1, 13). Coś, co ICES również wyraźnie podkreśla (8). Największym systematycznym błędem jest to, że rozkład wiekowy i wielkościowy zasobów nie jest uwzględniany w planie zarządzania przyjętym w 2006 roku, mimo,  że zgodnie z dyrektywą UE dotyczącą środowiska morskiego powinien istnieć zdrowy rozkład wiekowy i wielkościowy (14, 15). Wspólna Polityka Rybołówstwa UE z 2023 roku również stwierdza, że rybołówstwo musi być zrównoważone i odporne, a ekosystemy morskie muszą być chronione i przywracane (11, 12). Obecne zarządzanie MSY na Bałtyku nie uwzględnia ani środowiska, ani zmian klimatycznych.

Ponieważ niepewność jest duża w danych używanych do obliczeń przyszłych zasobów, nowe kwoty muszą być oparte na zasadzie ostrożności, aby pomóc zasobom śledzia wzrosnąć do poziomu zrównoważonego. Z ekonomicznego punktu widzenia, w każdym przypadku bardziej rozsądne jest łowienie na odsetki, a nie na kapitał, jak to ma miejsce obecnie. Centrum Morza Bałtyckiego Uniwersytetu Sztokholmskiego sugeruje, na przykład, że kwoty połowowe śledzia powinny być o 50% niższe od maksymalnego plonu obliczonego przez ICES, aby uniknąć ryzyka przełowienia (16). Niemniej jednak, ministrowie ds. rybołówstwa i rozwoju obszarów wiejskich UE zdecydowali o maksymalnych kwotach połowowych na 2025 rok dla śledzia w całym Bałtyku. Pozostaje zobaczyć, co zdecydują w październiku 2025 roku, w sprawie kwot na 2026 rok.

Jednocześnie Szwecja i wszystkie inne kraje wokół Bałtyku znajdują się prawdopodobnie w najbardziej niepewnej sytuacji bezpieczeństwa od ponad 50 lat, gdzie dostawy żywności mogą być narażone na przerwanie łańcuchów transportowych, a krajowa samowystarczalność jest niewystarczająca. W tym kontekście ważne jest posiadanie zrównoważonego rybołówstwa i krajowego przemysłu przetwórstwa rybnego (17).